Prioriteren met een team: belang tegen haalbaarheid

2026-07-10

Vraag een team om te prioriteren en je krijgt een ranglijst. Vraag ze om twee dingen apart te scoren, en je krijgt een landkaart. Dat verschil is groter dan het lijkt.

Waarom één as te weinig is

Een enkele vraag ("hoe belangrijk is dit?") levert een volgorde op waarin de bovenste vijf de aandacht krijgen. Maar belang zegt niets over of iets ook te doen is. Zo belandt een organisatie bij onderwerpen die iedereen belangrijk vindt en niemand aanpakt, terwijl de reden daarvoor onbesproken blijft.

Scoor je daarnaast haalbaarheid, dan ontstaan er vier gebieden in plaats van één lijst. En elk gebied vraagt een ander type actie.

De vier gebieden

Belangrijk en haalbaar. Hier begin je. Niet omdat het het belangrijkst is, maar omdat de kans op uitvoering het grootst is en je er ervaring opdoet.

Belangrijk en niet haalbaar. Dit is het interessantste gebied, en het wordt het vaakst verkeerd behandeld. De reflex is om het belang nog eens te benadrukken, maar dat zit al hoog. Wat werkt is de haalbaarheid vergroten: een kader, een mandaat, tijd, middelen. Vaak is dit precies waar bestuurlijke inzet verschil maakt, omdat individuen het niet zelf kunnen oplossen.

Haalbaar en niet belangrijk. De verleiding. Snel resultaat, weinig weerstand, en daarom vaak het startpunt. Het risico is dat voortgang wordt verward met betekenis. Laat dit meeliften, maar maak er geen programma van.

Niet belangrijk en niet haalbaar. Bewust laten liggen, en dat ook zo opschrijven. Een expliciet "we doen dit niet" voorkomt dat het elk overleg terugkeert.

Het makkelijkste onderwerp is zelden het juiste. Dat het snel kan, is geen reden dat het moet.

Een derde signaal dat vaak wordt gemist

Er is nog iets waar de twee assen niet naar kijken: of de groep het onderling eens is over wát een onderwerp inhoudt. Als de ene helft er iets anders onder verstaat dan de andere, is een gemiddelde score misleidend.

Wij verwachten dat die twee samenhangen: dat de haalbaarheid laag scoort juist bij onderwerpen waarover geen gedeeld beeld bestaat. Logisch ook, je kunt moeilijk inschatten of iets lukt als je niet weet wat het is. Het is een verwachting die je in je eigen data kunt nagaan, geen vastgesteld verband.

De eerste stap is dan geen actieplan maar begripsvorming.

Hoe die assen in beeld komen, zie je bij Het proces.

← Alle artikelen